Yavru Köpek
Bakımı Giriş
Köpeğiniz
ilk kez eve geldiğinde, korkak ve huzursuz davranışlar sergileyebilir. Bu
davranış biçimi, annesinden ve kardeşlerinden
ayrılmasından kaynaklanır. Diğer bir nedeni de ev ortamının ona yabancı
olmasıdır. Bunları normal olarak karşılamalı ve ona sevgi
içinde yaklaşmalısınız. Evdeki ilk günlerinde çevresini tanıyıp bu yeni
ortamına alışmasına imkan vermelisiniz. Onunla oyunlar
oynayarak bu tedirginliklerinden kurtulmasını ve size alışmasını
sağlayabilirsiniz.
Yavru Köpek Bakımında Püf Noktaları
Yüksek sesler, kalabalık ve çocukların onu sevmek için yakalamaya
çalışmaları gibi faktörler ilk günlerde köpeğinizin korkmasına
neden olabilir.
Köpeğinize evde sıcak ve hava cereyanından uzak bir yaşama alanı
sağlayınız. Köpeğiniz bu alanı uyumak ve dinlenmek için
kullanacak ve burada kendini güvende hissedecektir. Bu alan bir kapısı
olan kapalı bir kutu ya da yuva olabilir. Bunun dışında
yere koyacağınız onun boyutlarına uygun bir yatak ya da sepet de
olabilir.
Yavru bir köpek günün büyük bir kısmını uyuyarak geçirir. Hatta bazen
deyim yerindeyse ölü gibi uyur. Çünkü uyku da yavru
için büyük bir gereksinimdir. Bazen köpek sahipleri bu durumdan telaşlanıp
köpeğinin hasta olduğunu zanneder. Ancak endişe
etmeyin. Bu durum yavru köpekler için çok normaldir.
Köpeğinizi yerinden zorla çıkarmaya çalışmayın. Eğer orada kalmak
istiyorsa bırakın kalsın. Kendi istediği zaman zaten çıkacaktır.
Çocukların onu orda sıkıştırmasına ve kızdırmasına izin vermeyin.
İlk günlerde bütün evi kullanmasına izin vermeyin. Hem ortama yabancı
olduğundan hem de ev ona başlangıçta büyük bir alan
geleceğinden korkacaktır. Aynı zamanda bu olay tuvalet eğitimi açısından
da yanlış bir davranıştır.
Köpeğize evinizi, sizin gözetiminiz altında yavaş yavaş tanıtmalısınız.
Kullanmasını istemediğiniz alanları ( yatak odanız, mutfak
)
ona öğretmelisiniz.
Evde yanlış bir davranış yaptığında biri ona kızdıysa, diğer bir kişi
gidip onu sevmemeli ve onunla ilgilenmemelidir. Çünkü bu davranış
köpeğinizin gelecekte kızan kişinin sözünü dinlememesine ve şımarmasına
neden olacaktır. Şımarık bir köpek söz dinlemez ve kendi
kafasına buyruk yaşar. Böyle bir şeyle karşılaşmak istemiyorsanız daha ilk
günlerden tedbirinizi almalı, köpeğinize ondan üstün
olduğunuzu, onun sahibi olduğunuzu ve sözünüzü dinlemesi gerektiğini
hissettirmelisiniz
Yavru Köpekde Öğrenme
Köpeklerde öğrenme tekrarlarla gerçekleşir. Öncelikle dağarcıklarında
bulunan (daha önce öğrendiği) davranışları uygularlar.
Bu davranışlar amaçlarına ulaşmaya yeterli gelmezse değişik yollar
denerler. Denemeler ve yanılmalardan sonra doğru davranışı
bulurlar. Yani ödülü elde ederler. Aynı davranışı her tekrar ettiğinde
ödüle ulaşıyorsa, bu davranış köpeğinizin dağarcığına gittikçe
yerleşir ve aynı uyaran etki olduğu müddetçe benzeri davranışları
sergiler. Yani bu tepki öğrenilmiş olur.
Köpeklerde bir diğer öğrenme yöntemi ise şartlı reflekstir. Örnek vermek
gerekirse; mama verilmeden önce her zaman mama vakti
diye sesleniliyorsa, konuşma esnasında kullanılacak bir mama kelimesi
kendisine yemek verileceğini zannetmesine neden olur.
Dışarıya çıkmak için sahibinin mantosunu giydiğini gören köpeğin,
sahibine karşı sevgi gösterilerinde bulunması da başka bir şartlı
refleks örneğidir. Bunun nedeni, mantonun giyilmesi ile dolaşmaya
çıkarılacağını ilişkilendirmesidir.
Yavru Köpekde Ödüllendirme
Ödül, köpeğinizin nasıl davranması gerektiğini öğrenmesinde ve davranış
şeklinde istediğiniz değişiklikleri gerçekleştirmenizde en büyük
yardımcınızdır. Köpeğinizin hoşuna giden herhangi birşey ödül olabilir.
Yiyecek, okşanma, sıcak bir sevgi gösterisi, aferin gibi belirli
bir kelime, dışarı çıkarma v.b
Bunlar köpeğinizi doğru davranışları
yapma konusunda teşvik eder
Köpeğinizin sahip olduğu davranışların çoğu teşvik edilmenin sonucunda
şekillenir. Ödül ya da teşvik, yapılan davranışın gelecekte
tekrarlanma olasılığını arttırır. Aynı zamanda hızlı bir şekilde
öğrenmeyi sağlar.
Ödüllendirmenin zamanı da önemli bir konudur. Köpeğiniz hoşunuza giden
bir davranışı gerçekleştirdiğinde, onu zaman geçirmeden o
anda ödüllendirmelisiniz. Köpekler sürekli hareket halinde olan
canlılardır. Bu yüzden geç yapılan bir ödüllendirme, onun hangi
davranışı için ödüllendirildiğini anlamasını güçleştirecektir.
Ödüllendirdiğiniz anda köpeğiniz ne yapıyorsa teşvik ettiğiniz davranış
da o olur. Örneğin; köpeğinize oturmayı öğrettiğinizi düşünelim.
Köpeğiniz oturduğunda ödüllendirmek için ayağa kalkmasını bekleyip
ödülünü
verirseniz, onun oturmasını değil ayağa kalkmasını ödüllendirmiş
olursunuz. Özellikle tuvalet ve otur kalk eğitiminde, ödül en büyük
yardımcınız olacaktır
Aslında bu işin mantığı çok basittir. Köpeğiniz hoşunuza giden bir şey
yaptığında siz de onun hoşuna giden bir şey yapın.
Yavru Köpekde Egzersiz
Köpeklerde enerji ihtiyacı ve yem tüketimi aktivite, yaş ve çevre ısısına
bağlı olarak değişir. Köpeğinize, enerjisini sarfedecek aktiviteyi
gerçekleştirmesi için yeterli egzersiz imkanı sağlamalısınız.
Yavru köpekler çok hareketli olduklarından dolayı bol egzersize
gereksinim duyarlar. Egzersiz ihtiyacı yaş kadar köpeğinizin ırkı ile de
alakalıdır. Örnek vermek gerekirse, bir av köpeğinin günlük egzersiz
ihtiyacı bir Teriere göre çok daha fazladır. Köpeğinizin ırk
özelliklerini inceleyerek onun egzersiz gereksinimini daha iyi
anlayabilirsiniz. Ancak köpeğiniz hangi ırk olursa olsun günlük kısa
yürüyüşler tüm köpekler için şarttır.
Büyük ve dev ırk köpeklerde gelişim süreci ve kemik gelişimi daha uzun
sürede tamamlandığından egzersizler sınırlı tutulmalıdır.
Çok uzun koşular, yüksek yerlerden atlamalar ve ağır egzersizler kemik
gelişimi tamamlanıncaya kadar yaptırılmamalıdır.
Yavru Köpekde Tüy Bakımı ve Fırçalama
Tüy bakımı köpeklerde üzerinde önemle durulması gereken bir konudur.
Çünkü yılda en az iki kez olmak üzere tüy değiştirirler.
Bahçede yaşayanlarda bu genellikle ilkbahar ve sonbahar civarında daha
yoğun dökülme şeklindedir ve daha kısa sürer. Fakat evde yaşayanlarda
bütün yıla yayılarak devam eder
Eğer bir beslenme bozukluğu, hastalık veya lokal bir açılma yoksa bu tüy
değiştirme olarak adlandırılır. Sizin yapmanız gereken onu
hergün hatta yoğun tüy değiştirme zamanlarında sabah akşam olmak üzere
iki defa fırçalamaktır. Bu işlem için en uygun olanı tel
fırçalar veya eldiven gibi ele geçirilebilen çeşitli tipteki plastik
fırçalardır.
Yavru köpeğinizi fırçalamaya ne kadar erken alıştırırsanız ileride o da
siz de rahat edersiniz. Çünkü fırçalama genel bakım için
beslenme kadar önemli bir işlemdir. Fırçalama yaparken köpeğiniz üzerinde
gerekli olan günlük kontrolleri de uygulamış olursunuz.
Bu bilhassa deri problemlerine yatkın olan ırklarda sorunu erken tespit
etmek bakımından önemlidir.
Fırçalama yaparken bilhassa ele geçirilebilen fırça tipleriyle aynı
zamanda deriye masaj yapıp kan dolaşımını da uyarmış olursunuz.
Yavru Köpekde Banyo
Sanıldığı gibi köpekler kolay kolay kokmaz ve sık yıkamak daha iyi
temizlik anlamına gelmez. Çünkü köpeklerde ter bezleri yoktur. Yani
köpekler patileri dışında terlemezler. Dolayısıyla tere bağlı koku
oluşmayacağından bizim gibi sık olarak yıkanmaya ihtiyaç duymazlar
Sık yıkandığında derinin Ph değeri değişir ve aslında koruyucu olan
derinin üzerindeki yağımsı tabaka kaybolur, köpeğiniz mantar ve
uyuz gibi hastalıklara daha duyarlı hale gelebilir. Genellikle aşılama
döneminde doktorunuz yıkamaya zaten izin vermez. Daha sonrasında
ise eğer deride medikal bir problem yoksa, ama yıkamak istiyorsanız ayda
bir kez yıkama önerilir. Çoğu tüylü köpek sadece fırçalamakla
temizlenebilir
Yıkayacağınız zaman onu önce ılık suyla ıslatmalısınız. Bu işlem için
genellikle bir küvet tavsiye edilir. Küvetin altına onun kaymayacağı
paspas şeklindeki malzemeden konursa iyi olur. Doktorunuz özel bir
şampuan önermediyse köpek şampuanını bir kasede bir-kaç misli
su ile çoğaltın. Bir sünger parçası alın. Su ile dilüe ettiğiniz şampuanı
emdirip köpeğinizin üzerine sürün. Şampuanı direk dökmeyin ve
kesinlikle insan için üretilen şampuan ve sabunları kullanmayın. Köpek
şampuanları insan şampaunları gibi üretilmediğinden çok
köpürmesini beklemeyin. Kulağına su kaçırmamaya ve gözüne şampuan
gelmemesine dikkat edin. Bunun için kulağına vazelinli
pamuk koyun. Çünkü kaçan su kulakta kronik (uzun süreli) otitis externa
dediğimiz dış kulak yolu enfeksiyonuna sebep olabilir.
Durulamayı bol ılık suyla çok iyi bir şekilde yapın. Eğer çok kirli ise
aynı işlemi ikinci kez tekrar uygulayabilirsiniz. Sonrasında onu
önce bir havlu ile silin ve fön makinesinin ılık ayarıyla iyice kurutun.
Köpeklerin derileri zor kuruduğundan hava akımından uzakta bir
yerde tutun ve mümkünse o gün (en azından 4-6 saat) dışarı çıkarmayın.
Kendiniz rahat yıkayamıyorsanız köpek kuaförlerinde de yıkatabilirsiniz.
Ancak herhangi bir nedenle farklı bir şampuan kullanması gerekiyorsa
kuaföre giderken köpeğinizin şampuanını da
beraberinizde götürmelisiniz.
Yavru Köpekde Diş Değişimi
Yavru köpekler 3,5 aylıktan 8. aylığa (genellikle 6. aya) kadar süt
dişlerini dökerler. Yerine hayat boyu kalıcı olan ana dişler çıkar.
Dökülen dişleri zaman-zaman yerlere düşmüş olarak görebilirsiniz. Çoğu
zaman da yemek yerken kendileri yutarlar. Bu dönemde
diş kaşıntısı çok fazla olduğu için bulduğu her şeyi kemirecektir. Siz
kendisine zarar vermemesi için potansiyel olarak kemirebileceği
her eşyayı, sanki evde emekleyen bir çocuk varmış gibi düşünüp ortadan
kaldırmalısınız
Bu
dönemde onun kemirmesi için hazır ürünler verebilirsiniz. Kalın halat
şeklinde, düğümlenmiş, uçları püsküllü olan diş ve oyun ipleri, naturel
malzemelerin işlemden geçirilmesiyle elde edilmiş yapma kemikler
kullanabilirsiniz.
Sanılanın aksine köpeklerde diş bakımı da gereklidir. Yani onların da
dişlerinin fırçalanmasına ihtiyaç vardır. Normalde tartar oluşumu 1,5
yaşından sonra başlar. Fakat daha yavruyken, fırçalamaya alıştırmak
gerekir. Bu işleme en küçüklerinden çocuk diş fırçası veya köpekler için
hazır satılanlardan temin ederek başlayabilirsiniz. Öncelikle diş
fırçasını ıslatarak alıştırıp sonra da köpek diş macunu ile devam
edebilirsiniz. Fırçalama aynı bizde olduğu gibi yukarı-aşağı ve daha az
olarak ta sağa-sola doğru olmalıdır.
Tabiki köpeklerin dişleri sadece fırçalanarak temizlenemez. Bunun için
yukarıda diş kaşıntısı dolayısıyla kullandığınız yardımcı malzemeler ve
yöntemlere ilave olarak özel olarak tartar temizliği için üretilmiş
mamaları da verebilirsiniz.
Yavru Köpekde Sosyalleştirme
Köpekler sosyal canlılardır ve her zaman yeni dostluklar kurmaya
heveslidirler. Meraklı ve öğrenmeye aç bir şekilde tecrübe ettikleri
herşeyi hafızalarına kayıt ederler. Bu çok önemli dönemde
karşılaşmadıkları ya da köyü tecrübe ettikleri herşey, onlar için erişkin
yaşamlarında, korkuyla tepki verdikleri davranışlara dönüşebilir. Bu
nedenle özellikle 1.5-3 ay arasındaki ana sosyalleşme dönemi köpeğin
psikolojik dünyasında çok büyük bir önem taşır.
Köpek yavrularının dünyaya insanlar ve yaşadıkları çevre hakkında bilgi
sahibi olmadan geldikleri unutulmamalıdır. Bu nedenle köpekler; her türlü
insanla (kadın, erkek, çocuk, yaşlı
), hayatları boyunca
karşılaşabilecekleri diğer evcil hayvanlarla (kedi, köpek..), her çeşit
taşıtla (otobüs, araba, bisiklet
) bu aylarda tanıştırılmalı ve
çağrışımlarının daima pozitif olmasına dikkat edilmelidir.
Köpeğiniz size ve yeni çevresine alıştıktan sonra, onu diğer canlılarla
tanıştırmalısınız.
Çocuklar ve diğer insanlarla kontrolünüz altında oyun oynamasına ve
dostluklar kurmasına izin verin.
Aşıları tamamlandıktan sonra dış çevreyi tanımalarına olanak
sağlamalısınız. Diğer köpeklerle kontrollü bir şekilde oynamasına izin
vererek kendi türü arasındaki doğal ve sosyal davranışları öğrenmesine
yardımcı olmalısınız.
Yavru köpeğinizi çok uzun süre yalnız bırakmayın. Bu ona aşırı stres
yükleyecektir.
Kalabalık caddelerde gezdirerek çevresini kabullenmesini sağlayın. İlk
başlarda havlayarak kalabalığa tepki verecektir. Ancak bir süre sonra
onları kabullenecek ve yürürken diğer insanları rahatsız etmeyecektir.
Unutmayın; asosyal köpekler insanlara ve diğer hayvanlara karşı saldırgan
ve güvenilmezdirler.